Yoga Vasistha — Nirvana Prakarana Purva (Liberation, Part 1), Sarga 105, Verses 41–49

संविदानुभवाम्यन्तर्नितम्बजघने त्विमे । विपिने कुम्भ इत्युक्त्वा तूष्णीं खिन्नो बभूव ह ॥ ४१ ॥ राजापि च तमालोक्य तथैवासीद्विषण्णधीः । मुहूर्तमात्रेणोवाच शिखिध्वज इदं वचः ॥ ४२ ॥ कष्टं सोऽयं महासत्त्वः संपन्ना वरवर्णिनी । साधो विदितवेद्यस्त्वं जानासि नियतेर्गतिम् ॥ ४३ ॥ अवश्यभाविन्यर्थेऽस्मिन्मा खिन्नहृदयो भव । आपतन्ति दशास्तास्ताः सुधियां देहमात्रके ॥ ४४ ॥ न चेतस्यधियां त्वेताश्चित्तं यान्ति न देहकम् । कुम्भ उवाच । एवमस्त्वनुतिष्ठामि यामिनीस्त्रीत्वमात्मनः ॥ ४५ ॥ न खेदमनुगच्छामि नियतिः केन लङ्घ्यते । इति निर्णीय तौ खेदं तं नीत्वा तनुतामिव ॥ ४६ ॥ एकतल्पे निशां तूष्णीं नीतवन्तौ चिरेण ताम् । अथ प्रभाते तत्स्त्रैणं वपुरुत्सृज्य यौवनम् ॥ ४७ ॥ बभूव कुम्भः कुम्भाभः कुचप्रोज्झितमूर्तिमान् । इति सा राजमहिषी चूडाला वरवर्णिनी ॥ ४८ ॥ कुम्भत्वमास्थिता भर्तुः पश्चात्स्त्रीत्वमुपागता । विजहार वनान्तेषु कुमारीधर्मिणी निशि । कुम्भरूपधरा चाह्नि भर्त्रा मित्रेण संयुता ॥ ४९ ॥