Yoga Vasistha — Nirvana Prakarana Purva (Liberation, Part 1), Sarga 115, Verses 21–38

न किंचन द्वेष्टि तथा न किंचिदभिकाङ्क्षति । भुङ्क्ते च प्रकृतं सर्वं महाभोक्ता स उच्यते ॥ २१ ॥ नादत्तेऽप्याददानश्च नाचरत्याचरन्नपि । भुञ्जानोऽपि न यो भुङ्क्ते महाभोक्ता स उच्यते ॥ २२ ॥ साक्षिवत्सकलं लोकव्यवहारमखिन्नधीः । पश्यत्यपगतेच्छं यो महाभोक्ता स उच्यते ॥ २३ ॥ सुखैर्दुःखैः क्रियायोगैर्भावाभावैर्भ्रमप्रदैः । यस्य नोत्क्रामति मतिर्महाभोक्ता स उच्यते ॥ २४ ॥ जरा मरणमापच्च राज्ये दारिद्र्यमेव च । रम्यमित्येव यो वेत्ति महाभोक्ता स उच्यते ॥ २५ ॥ महान्ति सुखदुःखानि यः पयांसीव सागरः । समं समुपगृह्णाति महाभोक्ता स उच्यते ॥ २६ ॥ अहिंसा समता तुष्टिश्चन्द्रबिम्बादिवांशवः । नोप यस्माच्चोपयाता महाभोक्ता स उच्यते ॥ २७ ॥ कट्वम्ललवणं तिक्तममृष्टं मृष्टमुत्तमम् । अधमं योऽत्ति साम्येन महाभोक्ता स उच्यते ॥ २८ ॥ सरसं नीरसं चैव सुरतं विरतं तथा । यः पश्यति समं सौम्यो महाभोक्ता स उच्यते ॥ २९ ॥ क्षारे खण्डप्रकारे च शुभे वाप्यशुभे तथा । समता सुस्थिरा यस्य महाभोक्ता स उच्यते ॥ ३० ॥ इदं भोज्यमभोज्यं चेत्येवं त्यक्त्वा विकल्पितम् । गताभिलाषं यो भुङ्क्ते महाभोक्ता स उच्यते ॥ ३१ ॥ आपदं संपदं मोहमानन्दमपरं परम् । यो भुङ्क्ते समया बुद्ध्या महाभोक्ता स उच्यते ॥ ३२ ॥ धर्माधर्मौ सुखं दुःखं तथा मरणजन्मनी । धिया येनेति संत्यक्तं महात्यागी स उच्यते ॥ ३३ ॥ सर्वेच्छाः सकलाः शङ्काः सर्वेहाः सर्वनिश्चयाः । धिया येन परित्यक्ता महात्यागी स उच्यते ॥ ३४ ॥ देहस्य मनसो दुःखैरिन्द्रियाणां मनःस्थितेः । नूनं येनोज्झिता सत्ता महात्यागी स उच्यते ॥ ३५ ॥ न मे देहो न जन्मापि युक्तायुक्ते न कर्मणी । इति निश्चयवानन्तर्महात्यागी स उच्यते ॥ ३६ ॥ येन धर्ममधर्मं च मनोमननमीहितम् । सर्वमन्तः परित्यक्तं महात्यागी स उच्यते ॥ ३७ ॥ यावती दृश्यकलना सकलेयं विलोक्यते । सा येन सुष्ठु संत्यक्ता महात्यागी स उच्यते ॥ ३८ ॥