Guru's AddaGuru's Adda

Yoga Vasistha — Nirvana Prakarana Uttara (Liberation, Part 2), Sarga 110, Verses 38–47

यह पृष्ठ योगवासिष्ठ के निर्वाण प्रकरण (उत्तरार्ध), सर्ग 110, verses 38–47 का मूल संस्कृत श्लोक और उसका हिंदी अर्थ प्रस्तुत करता है।

निर्वाण प्रकरण (उत्तरार्ध) · सर्ग 110 · श्लोक 38

संस्कृत श्लोक

मन्दरावानलाकारनभोभातायुधव्रजम् । परित्यज्य धनं गेहं दूरोर्वीविद्रुतप्रजम् ॥ ३८ ॥ सर्वतोहेतिवहनात्समक्षप्रेक्षकोज्झितम् । वर्जितं भीरुभिः पक्षिराजवृन्दमिवाहिभिः ॥ ३९ ॥ दन्तिदन्तविनिष्पिष्टशिष्टसद्भटसंकटम् । कटे मृत्योरिव नरद्राक्षापीडनयन्त्रके ॥ ४० ॥ यन्त्रपाषाणसंघट्टपिष्टाम्बरगतायुधम् । योधनादनदद्दन्तिवृन्दबन्धुरकन्दरम् ॥ ४१ ॥ धराधरदरीरन्तःप्रतिश्रुत्प्रोतगर्जितम् । अर्जितं प्राणसर्वस्वमर्जयद्भिरुपार्जितम् ॥ ४२ ॥ भर्जितं हेतिदहनैरग्निदाहैश्च संततैः । तैरेवान्यैरथान्यैश्च द्वन्द्वयुद्धैरनिष्ठितम् ॥ ४३ ॥ वेष्टितं मृतशिष्टैश्च सारैः सुभटपेटकैः । कैलासैरिव संशुद्धैरीश्वराधारतां गतैः ॥ ४४ ॥ तैरुदारैः समाक्रान्तं ये मृत्योरपि मृत्यवः । मरणं जीवितं येषां जीवितं मरणं रणे ॥ ४५ ॥ रणे नभसि निर्लूनवरवारणवारिजे । सारसाः सरसीवात्र रेजुरत्युद्भटा भटाः ॥ ४६ ॥ यन्त्राश्मक्षेपणानां प्रसरणसरितां घूकृतैः फूत्कृतैर्द्राक् क्रान्तानां व्योम्नि मूर्ध्नां शरसलिलमुचां सैनिकानां च नादैः । टांकारैरायुधानां नभसि विसरतामश्वचक्रेभशब्दैरासीन्निःसंधिबन्धोपलजठरजडं जीर्णकर्णं गतं तत् ॥ ४७ ॥

हिन्दी अर्थ

रत्नों से विभूषित ओर रत्नभूत अश्वशरीरों में पुष्पराशियों से पूण्दिहवाले चन्द्ररूपी अपनी मन्द मुस्कान से दशां दिशाओं को जगमगा रहे वे चार विपश्चित्‌ आहुतियों द्वारा प्रसन्न अग्नि से चार विष्णु जैसे या चार सदेह समुद्र जैसे अथवा चार मूर्तिमान वेद जैसे बाहर निकले